Czy wiedzą Państwo, co jest wspaniałe? Posiadanie ogrodu na dachu!

Velká zelená střecha se stromy na bytovém domě.
Opublikowany 15.01.2024 10:00

Zieleń na dachu jest piękna, ale nie jest to tylko kwestia estetyczna. Pomaga również utrzymać przyjemny klimat w otoczeniu i w przestrzeni pod dachem, jednocześnie obniżając koszty eksploatacji. Co może Państwu przynieść zielony dach i z czym wiąże się jego realizacja oraz konserwacja? Odpowiedzi na najważniejsze pytania znajdą Państwo w naszym artykule.

 

Zielony dach to długoterminowy trend

Zielone dachy nie są w porównaniu do standardowych bardziej wymagające w utrzymaniu. W przypadku konstrukcji modułowych i garaży zaletą jest również ich szybka realizacja. Przygotowanie do obsadzenia odbywa się bowiem już w produkcji. Oznacza to, że budowa Państwa montowanego garażu lub zadaszenia nie opóźni się z powodu pięknego zielonego widoku. Będzie gotowy niemal w tym samym czasie, co przestrzeń pod nim.

Jakie zalety ma zielony dach?

Na pierwszy rzut oka to estetyczna zielona powierzchnia, ale ma również swoje użyteczne właściwości. W skrócie to lepsze gospodarowanie wodą na działce i przyjemniejszy klimat. Przyjrzyjmy się jednak zaletom zielonych dachów bardziej szczegółowo:

  • Zieleń pochłania dwutlenek węgla i produkuje tlen (1 m² zielonego dachu może rocznie absorbować do 5 kg CO2). Potrafi również zatrzymywać drobne cząsteczki kurzu z powietrza, co zmniejsza zapylenie.
  • Rośliny, jak również substrat pod nimi i inne warstwy zielonego dachu, mają również naturalną zdolność zatrzymywania wody opadowej i utrzymywania jej na działce. Latem dzięki zielonemu dachowi odprowadza się do kanalizacji o 70 do 95 % mniej!
  • Ponadto jednocześnie chłodzi otoczenie poprzez stopniowe uwalnianie wilgoci z zielonego dachu do powietrza.
  • Dodatkowo rośliny są najlepszym, najbardziej naturalnym i najskuteczniejszym sposobem zacienienia. Tak więc, podczas gdy temperatura na powierzchni zwykłego dachu z ciemnym pokryciem latem może osiągać nawet ponad 80 °C, na dachu pokrytym roślinami jest to wielokrotnie mniej. W pobliżu zielonego dachu może być w letnie dni nawet o 40 °C chłodniej niż w okolicy klasycznego dachu! A to jest obecnie, gdy letnie upały są naprawdę męczące, wręcz nieocenione.
  • Zielone dachy również skutecznie chronią przestrzeń pod dachem przed ochłodzeniem zimą i przed przegrzewaniem latem. Warstwa dachowa zielonego dachu ma bowiem właściwości cieplno-techniczne unikalne w tym, że eliminuje gwałtowne wahania temperatury. Oprócz ochrony przed utratą ciepła w chłodnym okresie, zielony dach ma również długotrwały efekt chłodzenia w letnich miesiącach, dzięki swojej wysokiej nasiąkliwości. W ten sposób oczywiście bardzo efektywnie obniża się koszty ogrzewania i chłodzenia w pomieszczeniach pod nim.
  • Roślinność, która chroni pozostałe warstwy dachowe przed skutkami promieniowania UV, tym samym wydłuża żywotność całej konstrukcji dachowej.

Szczególnie wspomniane zatrzymywanie wody opadowej jest przy tym korzystne i ważne z wielu względów.

Jak związane są zielone dachy z aktualnym prawodawstwem?

W tym kontekście szczególnie ważne jest zarządzanie wodami opadowymi. Zbieranie deszczówki na działce, na której znacząco mogą się przyczynić także zielone dachy, jest bowiem korzystne nie tylko dla bezpośredniego otoczenia domu, ale także dla całego kraju. Nieprzepuszczalne powierzchnie, takie jak asfalt, beton czy tradycyjne pokrycia dachowe, powodują, że duża ilość opadów szybko odpływa z terenu, co prowadzi do poważnych problemów – najpierw z nagłymi wezbraniami wody, a następnie z jej niedoborem w glebie. I właśnie na te poważne fakty reagują aktualne europejskie przepisy.

U nas również zbieranie deszczówki na działce przy nowych budynkach jest wręcz obowiązkiem inwestora. Obecne prawodawstwo w tym zakresie jest znacznie surowsze, niż byliśmy przyzwyczajeni w przeszłości, więc bez odpowiedniego rozwiązania dotyczącego wsiąkania, zbierania czy odprowadzania wód opadowych mogą wystąpić problemy z uzyskaniem pozwolenia na budowę lub z odbiorem budynku.

Co zatem mówi prawo budowlane? Obowiązkiem inwestora jest zbieranie wody deszczowej z dachów i innych odwadnianych powierzchni na swojej działce w jak największym stopniu, aby nie odpływała ona wszystko naraz – to oznacza, że musi ją wpuścić w glebę lub zebrać do zbiorników i później wykorzystać na przykład do podlewania. Większość wody, która spada na działkę, powinna więc pozostać na działce. Tylko w przypadku, gdy wsiąkanie ani zbieranie nie jest możliwe, można odprowadzać wodę deszczową regulowanym odpływem do tzw. wspólnej kanalizacji deszczowej. Regulowane odprowadzanie do kanalizacji ogólnej jest ostatecznością. Oba przypadki podlegają zatwierdzeniu przez organ wodnoprawny.

Można w uproszczeniu powiedzieć, że w przypadku zielonego dachu zamiast klasycznego pokrycia dachowego stosuje się kilka warstw dachowych, których zadaniem jest zarówno stworzenie odpowiedniego środowiska dla roślin, jak i ochrona samej konstrukcji dachu oraz przestrzeni pod nim przed wodą, wilgocią i uszkodzeniem przez korzenie roślin. Zielony dach składa się z kilku na siebie nakładających się warstw, które są umieszczone na nośnej konstrukcji. Warstwy zielonego dachu są uporządkowane od góry do dołu w następującej kolejności:

W niektórych przypadkach (gdy warstwa roślinna nie ma zdolności do akumulowania wystarczającej ilości wody) nad drenażem dodawana jest również warstwa hydroakumulacyjna, która pomaga zatrzymywać i przechowywać więcej wody potrzebnej dla roślin.

Jakie są typy zielonych dachów?

W zasadzie istnieją dwa rodzaje zielonych dachów, które różnią się zarówno roślinnością, jak i typem oraz grubością substratu:

  • Ekstensywne zielone dachy są prostsze, w zasadzie bezobsługowe i mają mniejszą grubość – grubość substratu wynosi w tym przypadku od 6 do 15 cm. Ekstensywny substrat jest tutaj pożywną glebą dla roślin sucholubnych – najczęściej rozchodników i innych rodzajów sukulentów, które są niezwykle odporne i dobrze znoszą nawet ekstremalne warunki, jakie mogą panować na dachu. Na ekstensywnym dachu mogą jednak rosnąć również różnorodne zespoły roślinne – na przykład łąkowe (szczególnie trawy sucholubne, zioła i kwitnące byliny), które wyglądają ciekawiej, mogą być także schronieniem dla pożytecznego owadów. Taki dach może być piękny i praktyczny, nie jest jednak przeznaczony do aktywnego użytkowania.
  • Intensywne zielone dachy są bardziej wymagające pod względem konstrukcji i pielęgnacji, ale na takim dachu może powstać prawdziwy ogród dachowy z kwiatowymi rabatami, warzywnymi grządkami, owocowymi i ozdobnymi krzewami, a nawet drzewami. Z tym wiąże się oczywiście większa grubość substratu, a więc i wyższa masa – w przypadku intensywnego zielonego dachu stosuje się mineralny i intensywny substrat o łącznej grubości przekraczającej 30 cm. To właśnie od grubości substratu zależy, co będzie rosło na takim dachu – czy będzie to trawnik, kwiaty i krzewy, czy też będzie można uprawiać warzywa, a nawet owoce. Na intensywnym dachu można więc stworzyć przestrzeń, którą będzie się aktywnie wykorzystywać do relaksu lub uprawy.

Jaką konserwację wymaga zielony dach?

Sposób konserwacji, a właściwie pielęgnacji, zależy od typu dachu. Intensywne zielone dachy są związane z intensywnym użytkowaniem i uprawą roślin, potrzebują więc regularnej pielęgnacji, która jest porównywalna z pielęgnacją klasycznego ogrodu, zarówno ozdobnego, jak i użytkowego. Niezbędny jest również system nawadniający.

Z kolei ekstensywne zielone dachy są w zasadzie bezobsługowe, ponieważ rośliny, które na nich rosną, „potrafią zadbać o siebie same” i radzą sobie nawet w ekstremalnych warunkach, jakie występują na eksponowanych powierzchniach dachowych z minimalną ilością substratu. W zależności od wybranych roślin nie wymagają praktycznie żadnej, ewentualnie tylko minimalnej pielęgnacji (na przykład koszenia dachowej łąki dwa razy w roku).

Na co należy zwrócić uwagę przy realizacji zielonego dachu?

W tym przypadku również zależy to od typu dachu. Ponieważ ekstensywne zielone dachy mają mniejszą grubość, nie mają również dużej wagi. Nie stawiają zatem wyjątkowych wymagań na wymiarowanie konstrukcji dachowej. Nie muszą być nawet dostępne, ponieważ ich pielęgnacja w zasadzie nie różni się od konserwacji zwykłego dachu. Ekstensywny zielony dach można zrealizować na większości obiektów, nie tylko na płaskich, ale nawet na nachylonych konstrukcjach nośnych (o nachyleniu większym niż 5°). Jednak nachylone zielone dachy są technicznie bardziej wymagające, a zatem również droższe.

Intensywne zielone dachy mają większą grubość warstwy dachowej, a zatem również wyższą wagę. Konstrukcja nośna musi być w tym przypadku przygotowana na udźwig większej wagi roślin oraz większej ilości wody, musi również wytrzymać obciążenie ludzi poruszających się po dachu ogrodowym oraz wyposażeniem ogrodowym. Takie obciążenie stawia oczywiście zwiększone wymagania na statykę i wymiarowanie konstrukcji dachowej. Podsumowując, stworzenie tej pięknej i użytecznej przestrzeni wiąże się również z wyższymi kosztami finansowymi.

Jak zrealizować garaż, domek ogrodowy lub wiatę z zielonym dachem?

Jeśli chcieliby Państwo mieć zielony dach na przykład na garażu lub na wiacie na samochód, w przypadku konstrukcji modułowych GARDEON nie ma z tym żadnego problemu. Skontaktuj się z nami, a przygotujemy konstrukcję budynku tak, aby zwiększone obciążenie wymaganymi warstwami dachowymi bez problemu wytrzymała.
Oczywiście, w przypadku tych typów budynków, ze względu na ich stosunkowo małą powierzchnię, idealnym rozwiązaniem jest ekstensywny zielony dach, ewentualnie odciążony dach ekstensywny. Na takim dachu nie wyhodują Państwo pomidorów ani truskawek, ale będzie piękny i użyteczny nawet bez konieczności jakiejkolwiek pielęgnacji. Za ekstensywny zielony dach nie zapłacą Państwo horrendalnej sumy. Ich ceny zaczynają się już od 1.000 Kč za m2 (jest to cena warstw nad hydroizolacją, ponieważ do tego momentu skład zielonego i zwykłego dachu się nie różni).

Dlaczego warto wybrać małe konstrukcje ogrodowe?

Zadaszenia, garaże i domek ogrodowy są idealne na zielony dach, ponieważ mają niską wysokość, a montaż i serwis są bezpieczne i szybkie. Dzięki mniejszej powierzchni koszty materiałów i utrzymania są znacznie niższe niż w przypadku domu jednorodzinnego. Zieleń przy wejściu na działkę od razu zmienia wygląd przestrzeni na lepsze. Dodatkowym atutem jest przyjemniejszy mikroklimat przy elewacji i wokół zaparkowanego samochodu, mniej akumulowanego ciepła latem oraz lepsze zarządzanie wodą deszczową.