Właśnie kończą Państwo budowę domu i zastanawiają się, co zrobić z ogrodem? A może wreszcie nadszedł moment, by porządnie zreorganizować ogród, który nie jest „tym jedynym”? W obu przypadkach mają Państwo dwie możliwości – albo zwrócić się do architekta krajobrazu, albo zabrać się za projekt samodzielnie. Skłaniają się Państwo raczej ku drugiej z tych opcji? W takim razie mamy dla Państwa kilka wskazówek na początek.
Wybierz styl
Na samym początku warto jasno określić, co się Państwu podoba. Mało kto ma bowiem całkowicie sprecyzowany styl. Wręcz przeciwnie – naturalne jest, że podobają nam się różne rzeczy, jednak ogród nie powinien być niespójnym „miszmaszem” rozmaitych elementów. Proszę poczytać o różnych stylach ogrodowych – być może już na tym etapie odkryją Państwo, czy bardziej odpowiada Państwu prosty, nowoczesny ogród, czy raczej romantyczny, wiejski; czy faworyzują Państwo swobodniejsze, angielskie podejście inspirowane naturą, czy styl azjatycki z jasnymi zasadami, a może skłaniają się Państwo ku czemuś bardziej eko…

Proszę poszukać w internecie, czasopismach lub książkach różnych inspiracji i spróbować uporządkować je w grupy tak, aby poszczególne wskazówki, pomysły czy detale do siebie pasowały. Najobszerniejsza grupa powinna następnie stanowić stylistyczną bazę Państwa ogrodu, której będą się Państwo trzymać w kolejnych krokach.
Zrób listę
Proszę wziąć kartkę i ołówek i spisać wszystko, czego oczekują Państwo od ogrodu. Zamiast skupiać się na konkretnych elementach, proszę skoncentrować się na czynnościach, które chcieliby Państwo w nim wykonywać (na przykład rodzinne spotkania przy grillu, kąpiele i opalanie, picie porannej kawy czy kolacje po pracy, zbieranie owoców na ciasta i przetwory, prace z drewnem lub inne hobby…), a z drugiej strony na czynnościach, których na pewno nie chcieliby Państwo wykonywać (jeśli na przykład nie znoszą Państwo koszenia, pielenia chwastów czy przetwarzania plonów).

Dopiero potem do każdej czynności (lub grupy czynności) proszę przypisać konkretną przestrzeń albo element – taras, basen, oczko wodne, trawnik, kuchnię letnią, grill, warsztat, grządki warzywne i rabaty kwiatowe… Oczywiście mało kto ma w ogrodzie miejsce dosłownie na wszystko, dlatego warto uporządkować życzenia według priorytetów i realistycznie odsiać te, których nie da się spełnić. Na przykład kąpielowe oczko wodne wymaga naprawdę dużo miejsca (i pieniędzy), więc w małym ogrodzie będą Państwo musieli rozważyć, czy postawić na nie kosztem trawnika i rabat, czy wybrać basen, który jest mniej wymagającą przestrzennie alternatywą do kąpieli.
Elementy, z których będą Państwo korzystać częściej lub do różnych czynności, powinny mieć – rzecz jasna – pierwszeństwo. O każdym planowanym elemencie warto też zebrać jak najwięcej informacji. Dzięki temu nie będą Państwo dopisywać pozycji automatycznie i być może uświadomią sobie, że wcale nie potrzebują Państwo krótko strzyżonego trawnika, bo nie będą z niego korzystać, a bardziej ucieszy Państwa naturalna łąka, rabaty kwiatowe i oczko wodne.

Obok wymarzonego tarasu, basenu czy rabat nie powinni Państwo zapominać także o praktycznych przestrzeniach, bez których w ogrodzie trudno się obejść – na przykład o miejscu na kompost lub do przesadzania roślin. Proszę przemyśleć, gdzie będą Państwo przechowywać narzędzia ogrodowe i gdzie na zimę schowają Państwo meble z tarasu – jeśli nie mają Państwo na to miejsca w domu ani w garażu, potrzebny będzie domek ogrodowy. Być może przyda się też odpowiednie miejsce do składowania drewna do kominka albo mały warsztat dla domowego majsterkowicza.
Stwórz schemat
Na tym etapie przyda się papier w kratkę i ołówek, ewentualnie kredki do rozróżnienia powierzchni o różnych funkcjach – łatwiej narysować różne warianty układu, niż wiosną ponownie przekopywać cały ogród. Papier w kratkę ułatwi rysowanie w skali. To także właściwy moment, aby zastanowić się nad wymiarami poszczególnych stref i elementów, które chcą Państwo mieć w ogrodzie. W planach proszę nie zapomnieć również o instalacjach wody i prądu, które będą potrzebne przy podlewaniu, automatycznym nawadnianiu, basenie, a także przy kuchni letniej lub warsztacie.

Projektując ogród, powinni Państwo postępować od ogółu do szczegółów, od prostego schematu do konkretnych elementów. Praktyczny szkielet powinny tworzyć ścieżki, wokół których logicznie i funkcjonalnie zostaną rozmieszczone poszczególne elementy zgrupowane w strefy. Typowym rozwiązaniem jest umieszczenie jak najbliżej domu strefy relaksu, do której należy na przykład taras, miejsce do grillowania, trawnik i rabaty ozdobne, basen czy piaskownica dla dzieci.
Dalej od domu zwykle znajduje się ogród użytkowy, którego częścią bywają także praktyczne elementy związane z pracami ogrodowymi, na przykład domek ogrodowy czy kompostownik. Ogród użytkowy może być oddzielony od strefy relaksu i ozdobnej elementem, który jest jednocześnie praktyczny i ładny, na przykład żywopłotem z porzeczek lub fasoli.

Jeśli jednak chcą Państwo stworzyć ogród użytkowy z podwyższonych grządek, same te konstrukcje mogą być estetyczne i stanowić element dzielący lub wyznaczający granice. Ale wszystko może wyglądać też zupełnie inaczej – na przykład w ogrodzie angielskim grządki użytkowe mogą przenikać się z ozdobnymi i nie ma powodu, by umieszczać je dalej od domu, zwłaszcza jeśli potrzebują Państwo mieć je blisko kuchni, a do tego wyglądają tak pięknie.
Komponując poszczególne strefy, powinni Państwo jednocześnie trzymać się elementów i kształtów typowych dla wybranego stylu – na przykład dla ogrodów nowoczesnych charakterystyczne są formy geometryczne, gładkie powierzchnie, proste kompozycje roślin oraz szlachetne materiały, natomiast dla wiejskich typowa jest raczej naturalna „niedoskonałość” i różnorodność kształtów, roślin, kolorów, materiałów i struktur.
Wypełnij przestrzeń
Kolejnym krokiem jest wybór konkretnych roślin i materiałów, które wykorzystają Państwo na przykład na murki oporowe, ścieżki czy konstrukcję podwyższonych grządek. W materiałach i kształtach proszę trzymać się stylu wybranego na początku, natomiast przy doborze roślin – poza stylem ogrodu – trzeba wziąć pod uwagę więcej czynników. Najważniejsze jest wybranie takich, którym odpowiadają warunki w Państwa ogrodzie i na konkretnym stanowisku (rodzaj gleby, ilość słońca itd.), ale należy też uwzględnić kompozycję ogrodu jako całości oraz poszczególnych rabat – z uwzględnieniem typu rośliny, jej wysokości, pokroju oraz kolorystyki w ciągu roku.

Ogród powinien bowiem – obok praktycznego schematu – mieć także estetyczną kompozycję, której szkielet tworzą ścieżki, utwardzone nawierzchnie i rośliny drzewiaste. Do tego szkieletu powinny nawiązywać różne elementy ogrodowe oraz powierzchnie z nasadzeniami o różnym typie i wysokości.
W czym pomoże Państwu architekt krajobrazu?
Już teraz mają Państwo wrażenie, że czeka Państwa góra pracy, na którą niespecjalnie mają Państwo ochotę? Owszem, możliwości jest wiele, więc projekt ogrodu wymaga dość dużo czasu i przemyśleń, a jeśli nie mają Państwo wystarczającego doświadczenia w ogrodnictwie, czeka Państwa sporo nauki, szukania informacji i rozważania różnych rozwiązań. Jeśli już teraz się Państwo na to cieszą – do dzieła! Tak spędzony czas będzie dla Państwa zabawą i relaksem.

Jeśli jednak nie mają Państwo do tego tematu aż takiego zamiłowania albo wolny czas wolą Państwo poświęcać innym aktywnościom, zdecydowanie warto znaleźć architekta krajobrazu. Przede wszystkim zaoszczędzi Państwu mnóstwo czasu, a być może także pieniędzy, ponieważ z dobrym architektem krajobrazu unikną Państwo krętej drogi typu „próby i błędy”. Z doświadczenia powinien wiedzieć, które rozwiązania są nierealne, niepraktyczne lub zbyt pracochłonne, na co uważać i co – przeciwnie – będzie dla Państwa odpowiednie. Powinien orientować się w stylach i możliwościach, aby nie utknęli Państwo na banalnym, niepraktycznym projekcie… I właśnie tu tkwi sedno problemu.
Nie szukajcie architekta krajobrazu po najniższej cenie – szukajcie dobrego architekta krajobrazu. Proszę zrobić rozeznanie, obejrzeć realizacje, sprawdzić referencje. Ewentualnie proszę spotkać się z kilkoma kandydatami albo zlecić przygotowanie kilku projektów, spośród których będą Państwo mogli wybrać.
Jeśli nie mają Państwo w garażu ani w domu miejsca na przechowywanie akcesoriów ogrodowych, poniżej mogą Państwo skonfigurować domek ogrodowy zgodnie z Państwa oczekiwaniami.




