Wszyscy zgadzamy się, że owady, które przeszkadzają nam podczas kolacji na tarasie lub grillowania w ogrodzie, są bardzo uciążliwe. Nikt nie życzy sobie swędzących ukąszeń ani much na cieście truskawkowym. Zanim sięgną Państwo po niehumanitarne pestycydy, warto zapoznać się z alternatywami, które oferuje nam natura.
Ciepłe miesiące to szczyt sezonu dla owadów, które nieustannie poszukują pożywienia, schronienia i miejsc do rozmnażania. Mowa głównie o mrówkach, muchach, komarach, kleszczach, pszczołach i osach. Przede wszystkim komarom trudno jest się wystrzec, a ich ukąszenia mogą być naprawdę swędzące i drażniące. Z drugiej strony, owady mają swoje miejsce w ekosystemie. Komary są pokarmem dla innych zwierząt, na przykład żab i ryb. Muchy pomagają w rozkładzie substancji organicznych. Osy regulują występowanie innych szkodników w twoim ogrodzie, a znaczenia zapylania roślin przez pszczoły nie trzeba nawet wspominać. Na szczęście są sposoby, aby cieszyć się latem bez owadów i jednocześnie nie zakłócać cyklu w środowisku.
Ludzkie ciało naturalnie produkuje dwutlenek węgla (poprzez oddychanie i pocenie), który jest atrakcyjny dla owadów. Zadaniem repelentu jest przykrycie zapachu naszego ciała i odstraszenie owadów innym zapachem. Repelenty, niezależnie od składu, stężenia i formy aplikacji, mają jeden wspólny cel – odstraszać owady. W przeciwieństwie do insektycydów, z którymi są mylone, repelenty nie zabijają owadów, tylko je odpychają.
Skład repelentów można zasadniczo podzielić na chemiczne i naturalne. Skład chemicznych różni się w zależności od rodzaju, ale najczęściej występuje w nich DEET i ikarydyna.
DEET to związek chemiczny, pestycyd, który jest bardzo skuteczną substancją repelentną przeciwko owadom. Odrzuca głównie komary, kleszcze i muchy. Aplikuje się go bezpośrednio na skórę lub odzież w formie sprayu, kremu lub maści. Jego działanie szacuje się na 5 do 10 godzin, w zależności od warunków i stężenia w preparacie.
Drugą używaną substancją jest ikaridyna, która zapewnia ochronę na 6 do 10 godzin i ma nieco niższą toksyczność dla ludzi i zwierząt. Jest odporna na wodę i uważana za bardziej odpowiednią alternatywę dla DEET.
Wadą są, jak w przypadku wszystkich substancji chemicznych, skutki uboczne. Taki repelent może spowodować podrażnienie skóry, reakcje alergiczne lub inne problemy zdrowotne, na przykład przy wdychaniu. Ich stosowanie nie jest zalecane na podrażnioną, zranioną lub wrażliwą skórę ani na skórę dzieci i niemowląt. Obie substancje są bardzo skuteczne przeciwko owadom, ale należy również rozważyć ryzyko i ich szkodliwość dla środowiska.
Naturalne warianty repelentów są coraz częściej poszukiwane głównie ze względu na ich roślinny skład, ale korzyści jest znacznie więcej:
Jedyną wspomnianą wadą naturalnych repelentów jest krótsza skuteczność, którą można jednak rozwiązać częstszą aplikacją.
Na rynku znajdziesz wiele różnych rodzajów (spraye, kremy, żele, oleje, plastry i bransoletki). Sprawdź poprawność użycia na etykiecie i przestrzegaj zalecanego postępowania, aby nie spowodować komplikacji lub nie zmniejszyć skuteczności repelentu. Kremy, żele i olejowe repelenty stosuje się podobnie jak zwykłe kremy nawilżające bezpośrednio na skórę.
Najbardziej narażone są nadgarstki, przedramiona i kostki, czyli miejsca, które latem są odsłonięte. Do ochrony twarzy najodpowiedniejsza jest aplikacja za uszami i na szyi. Unikaj kontaktu z oczami i ustami. Unikaj także ran, zadrapań i miejsc o zwiększonej wrażliwości.
Czas działania repelentu zależy od kilku czynników. W przypadku naturalnych repelentów skuteczność jest krótsza, zazwyczaj podaje się 2 do 4 godzin. W przypadku chemicznych czas działania jest dłuższy, wynosi około 6 do 10 godzin. Weź pod uwagę również ewentualne kąpiele, większość repelentów nie jest wodoodporna, a także nadmierne pocenie się, na przykład podczas uprawiania sportu.
Jeśli musisz połączyć repelent z kremem przeciwsłonecznym, najpierw nałóż krem przeciwsłoneczny, pozwól mu wchłonąć się w skórę, a dopiero potem repelent. Nie zapomnij również o odpowiednim wyborze preparatu przeciwsłonecznego, słodkie i kwiatowe zapachy mogą zmniejszać skuteczność repelentu.
Okres letni przynosi większą obecność owadów, czy to komarów, pszczół i os, kleszczy czy mrówek. Nie wszystkie repelenty działają na każdy rodzaj owadów. Przeczytaj, jak skutecznie się przed nimi chronić.
Istnieje kilka bardzo skutecznych roślin, które pomogą ci w walce z komarami i unikniesz swędzących ukąszeń. Jedną z najskuteczniejszych jest cytronela, aromatyczna roślina stosowana w aromaterapii, kosmetykach, perfumerii i przy produkcji świec. Najbardziej znane są właśnie świece cytronelowe, które znajdziesz powszechnie w marketach budowlanych, ogrodniczych i drogeriach. Wykorzystasz je podczas siedzenia na tarasie, w altanie, pod pergolą czy przy domku ogrodowym, ale także na piknikach i podczas biwakowania. Cytronelę można również zdobyć w postaci olejków eterycznych, które możesz wykorzystać przy domowej produkcji repelentu i do dyfuzora.
Do grupy roślin aromatycznych należy również melisa, która dzięki silnemu zapachowi ma skuteczne działanie odstraszające. Powszechnie używana jest nie tylko w kuchni, ale także do produkcji domowych repelentów. Doniczkę z melisą możesz postawić na oknie lub na stoliczku ogrodowym, a komary będą cię omijać szerokim łukiem.
Komary preferują głównie stojące wody, takie jak kałuże i stawy ogrodowe, gdzie rozmnażają się bardzo szybko. Zatrzymują się głównie w cieniu, więc w słonecznych miejscach masz znacznie mniejsze prawdopodobieństwo, że będą ci bzyczeć przy uchu.
Jeśli jednak jakieś ukąszenie cię nie ominie, nie drap się. Otwarty, podrapany ranek może się zainfekować, a swędzenie i tak nie ustanie. Idealnie jest przyłożyć chłodzący żel, kostkę lodu, plasterek cytryny lub krążek cebuli.
Przyciągają je głównie pachnące słodkie jedzenia, owoce i napoje w szklankach. Wśród roślin, które skutecznie odstraszają osy, znajdują się mięta pieprzowa i eukaliptus. Siłę tych aromatycznych pomocników możesz wykorzystać w doniczkach, w formie esencji do dyfuzorów, a także dobrze sprawdzą się do produkcji domowego repelentu. Bardzo ładnie wyglądają również w wazonie, który umieścisz na środku stołu. Przykryją zapach potraw, a twoje spotkanie przy kolacji pozostanie niezakłócone.
Jeśli wybierasz się na piknik lub ognisko, nie musisz zabierać ze sobą nic specjalnego. Osy możesz odciągnąć prostym sposobem – stwórz przynętę dla os w wystarczającej odległości od siebie. Wystarczy, że zostawisz na talerzu w bezpiecznej odległości kawałek owocu lub resztkę słodkiego napoju.
Użądlenie przez osę jest nieprzyjemne i często bolesne. Jeśli zdarzy się, że użądli cię osa, najpierw należy sprawdzić, czy w miejscu wkłucia nie pozostał żądło. Następnie umyj miejsce i przyłóż zimny okład. Jeśli masz dostęp do leku przeciwhistaminowego, pomoże ci on w bólu i swędzeniu. Na użądlenie osy pomaga przyłożenie cebuli, która ma właściwości przeciwzapalne i antyseptyczne. Zaleca się również ocet lub sok cytrynowy (kwasowe produkty spożywcze), ale nie ma dowodów naukowych na ich skuteczność, są to raczej rady naszych babć.
W przypadku wystąpienia jakichkolwiek komplikacji, takich jak obrzęk twarzy lub duszność, natychmiast skonsultuj się z lekarzem. Użądlenie przez osę może być bardzo niebezpieczne.
Sezon na kleszcze zaczyna się wraz z nadejściem wiosny i kończy późną jesienią. Przenoszą niebezpieczne choroby, takie jak zapalenie mózgu i borelioza, dlatego szczególnie ważne jest, aby się przed nimi chronić. Lubią wysokie trawy, a podczas pikników czy biwaków należy być czujnym. Nie zapominajcie również o zwierzętach domowych, które mogą przynieść kleszcze do środka.
Według kilku badań kleszcze są z roku na rok coraz bardziej odporne, a ochrona przed nimi jest dość trudna. Z roślin skuteczne są na przykład rozmaryn i czosnek, które wykorzystuje się do produkcji domowych repelentów i pomagają w odstraszaniu kleszczy oraz much.
Ważne jest również myślenie o prewencji. Jeśli masz ogród, dbaj o regularne koszenie. Po dłuższym pobycie w lasach i na łąkach z wysoką trawą nie zapomnij dokładnie się sprawdzić. Szczególną uwagę zwróć na dzieci, zwłaszcza te, które czworakują lub chętnie tarzają się w trawie.
Usuwanie kleszczy może na pierwszy rzut oka wydawać się trudne, szczególnie jeśli przeczytasz wiele sprzecznych procedur w internecie. Według ekspertów, prawidłowa procedura jest następująca:
Podczas gdy mrówki w ogrodzie nie powodują zbyt wielu problemów, w domu mogą sprawić wiele kłopotów. Jednym ze sposobów, aby się ich pozbyć, jest spryskanie powierzchni rozcieńczonym roztworem octu z wodą. W ten sposób zakłócisz zapach, którym mrówki się kierują.
Pomaga również mięta, cynamon i czosnek. Mrówki nie znoszą ich zapachu i będą go unikać. Możesz je dodać bezpośrednio do roztworu octowego, aby zwiększyć jego skuteczność.
Należy również unikać niehumanitarnej metody, deptać mrówki. Uważa się, że ich zgniecenie zmusza je do uwolnienia feromonu, który sygnalizuje potrzebę pomocy, a inne mrówki przyjdą prosto do ciebie. Lepiej jest zamiatać je do pojemnika i wyrzucić na zewnątrz.
TIP Gardeonu: Jeśli masz w ogrodzie altanę lub domek ogrodowy, zalecamy regularne sprawdzanie ich fundamentów, belek i rogów. Mrówki chętnie tam przebywają.
Chociaż nie są ekstremalnie niebezpieczne, mogą przenosić infekcje. Uratuje cię bazylia, której zapachu nie lubią. Umieść ją w doniczkach na oknach lub przy drzwiach do ogrodu. Pomaga również liść laurowy związany w bukiecik. Muszki będą się czuły mniej mile widziane, a jednocześnie masz zioła do gotowania zawsze pod ręką.
I jeszcze jeden świetny tip, pelargonie. W kwiatach mają silny aromatyczny zapach, który jest dla muszek nieprzyjemny i odstraszy je od odwiedzin w twoim domu. Dlatego często stawia się je zwłaszcza na parapetach i przy drzwiach wejściowych.
Te ciemne strony lata w postaci uciążliwych owadów potrafią uprzykrzyć życie każdemu gospodarstwu domowemu. Mamy dla Państwa 6 wskazówek, jak utrzymać dom bez komarów i innego niebezpiecznego owadów.
5. Możecie chronić swoje miejsce na tarasie za pomocą doniczek z ziołami, suszonymi kwiatami lub woreczkami z ziołami. Skuteczne są również dyfuzory i świece zapachowe, które jednocześnie wprowadzą odpowiednią atmosferę.
6. Podczas jedzenia na tarasie używajcie zamykanych pojemników, pokrywek i siatek na jedzenie nad talerzami. Regularnie zamiatajcie podłogę i nie zostawiajcie okruchów oraz resztek jedzenia na tarasie na noc. Rano możecie być niemiło zaskoczeni, ile owadów zdążyło się do was wprowadzić.
Oprócz stosowania repelentów rozważcie także odpowiedniejszą odzież. Noście długie rękawy i nogawki, najlepiej luźniejsze, przez które komary nie będą mogły was ugryźć. Wybierzcie białe i jasne kolory, które są mniej atrakcyjne dla owadów. Unikajcie perfum i słodko pachnących kosmetyków.
Wieczorem dokładnie się umyjcie i dokładnie sprawdźcie całe ciało, czy nie macie kleszcza. Bardzo chętnie chowają się za kolanami, w pachwinach, za uszami i we włosach.
Nie zapomnijcie także o kotach i psach. Na sierści zwierząt może znaleźć się nawet nieprzyczepiony kleszcz. Przed rozpoczęciem sezonu zapytajcie swojego weterynarza o profilaktykę przeciw kleszczom, aby chronić swoje zwierzęta domowe, siebie i całą rodzinę.
Jeśli zdecydowaliście się na naturalną metodę, podjęliście dobrą decyzję. Zawsze lepiej unikać chemikaliów, szczególnie w kontakcie ze skórą, w domach z dziećmi lub jeśli macie jakiekolwiek problemy zdrowotne. Naturalne opcje są przy odpowiednim stosowaniu równie skuteczne jak chemiczne, a przede wszystkim nie są niebezpieczne ani dla was, ani dla środowiska. Przygotowaliśmy szczegółowy spis ziół, które skutecznie odstraszają owady. Możecie je znaleźć w zwykłych sklepach ogrodniczych, niektóre także w sklepach spożywczych.
Wymienione zioła możesz swobodnie łączyć i stworzyć ziołowe królestwo w kuchni lub zasadzić je w ogrodzie, aby utworzyły ochronną tarczę przed owadami. Oprócz działających odstraszająco efektów, będziesz mieć jako bonus pod ręką świetne świeże zioła, które możesz wykorzystać podczas gotowania, pieczenia i grillowania w ogrodzie.
TIP Gardeonu: Zasadź je bezpośrednio w rabatach wokół domku ogrodowego, wiaty lub pergoli, najlepiej wzdłuż całego obwodu budowli. Odpowiednie są również duże donice, które umieścisz przy wejściach, na krawędzi tarasu lub wzdłuż ścian. Wiszące doniczki możesz przymocować do belek wiaty lub do konstrukcji pergoli, aby zapach roślin otaczał całą przestrzeń.
Repelenty z ziół możesz również stworzyć w formie woreczków. Wystarczy ci siatkowy lub lniany woreczek, do którego włożysz suszone zioła. Możesz je na przykład powiesić w kuchni, zostawić jako dekorację na stole lub zabrać ze sobą na biwak.
Jeśli uprawa cię nie kusi lub chcesz do używanych ziół dodać inny sposób ochrony przed owadami, sięgnij po oleje eteryczne. Wszystkie 12 ziół, które są na powyższej liście, możesz również znaleźć w formie esencji. Oprócz nich działanie odstraszające mają także te:
Badania dowodzą, że olejki eteryczne są bardzo skuteczne w zapobieganiu uciążliwym owadom. Warunkiem dobrego działania jest stosowanie wysokiej jakości i mocno skoncentrowanych olejów. Jest duża różnica między olejami kupowanymi w kwiaciarniach a specjalistycznymi olejami od renomowanych producentów, które można kupić w aptekach lub u sprawdzonych sprzedawców.
Powyższe zioła, kwiaty i olejki eteryczne można wykorzystać do produkcji repelentów pojedynczo lub dowolnie je ze sobą łączyć. Wszystkie działają przeciwko owadom i to od Ciebie zależy, jaką mieszankę zapachów wybierzesz.
Tip Gardeonu: Domek ogrodowy lub garaż można wykorzystać również jako miejsce do przechowywania przygotowanych woreczków z ziołami lub domowych repelentów. Będziesz je mieć pod ręką i będą chronione przed słońcem i wilgocią.
Przestrzegaj przede wszystkim podstawowej zasady, nigdy nie stosuj nierozcieńczonych olejków eterycznych bezpośrednio na skórę. Mogą one powodować podrażnienia i zaczerwienienia skóry. Olejki eteryczne są mocno skoncentrowane i należy znać odpowiednią aplikację, metody rozcieńczania oraz przestrzegać odpowiednich ilości.
W przepisach na produkcję repelentów często spotkasz się z pojęciem oleju nośnego. Z nazwy może się wydawać, że ma to związek z nosem, ale tak nie jest. Olej nośny służy jako nośnik, który przenosi olejek eteryczny. Mowa głównie o olejach roślinnych, takich jak olej migdałowy, jojoba, oliwkowy czy kokosowy. To podstawowa baza olejowa, do której dodawane są olejki eteryczne. Nośnikiem może być również wazelina i lanolina, jeśli przygotowujesz kremowy repelent. Odpowiednimi nośnikami są także masła, na przykład masło kakaowe i shea.
Biorąc pod uwagę, że w większości przepisów i instrukcji na domowe repelenty znajdziesz frazę „olejek eteryczny rozpuszczamy w wodzie”, może się wydawać, że jest to możliwe. Ale tak nie jest. Woda i olej nie mogą się zmieszać. Olej jest hydrofobowy i pozostaje na powierzchni. Dlatego olejki eteryczne przy stosowaniu na skórę zazwyczaj rozcieńcza się w tzw. olejach nośnych (roślinnych), a nie bezpośrednio w wodzie.
Chociaż olejek eteryczny nie rozpuszcza się w wodzie, można go w pewnym stopniu połączyć z wodą za pomocą alkoholu. Alkohol działa jako pomocniczy rozpuszczalnik i pomaga lepiej rozproszyć olejek eteryczny w mieszance. Nie jest to co prawda najidealniejszy sposób z punktu widzenia pielęgnacji skóry, ale nie jest szkodliwy, a jeśli przed każdym użyciem dokładnie wstrząśniesz preparatem, możesz go aplikować za pomocą spryskiwacza.
W alkoholu, który ma co najmniej 80%, niektóre olejki eteryczne mogą się rozpuścić. Zależy to od poszczególnych rodzajów oleju i ich koncentracji. Dotyczy to również użycia wódki i alpy, które często są wymieniane w przepisach. Wadą alkoholu jest jego potencjalne wysuszanie skóry. Dlatego zaleca się szczególnie oleje roślinne, które mają działanie nawilżające.
Repelent rozmarynowy przeciwko komarom
Wszystkie składniki wymieszaj w rozpylaczu i dokładnie wstrząśnij. Prosty i bardzo skuteczny repelent. Jeśli nie lubisz zapachu rozmarynu, możesz go zastąpić olejkiem lawendowym.
Domowy repelent eukaliptusowy
Wszystkie składniki dokładnie wymieszaj i przelej do rozpylacza. Sam hamamelis prawie nie ma zapachu i można go znaleźć w tych samych sklepach, co olejki eteryczne.
Repelent cytrynowo-lawendowy
Wszystkie składniki wymieszaj i umieść w rozpylaczu. Przed każdym użyciem ponownie wstrząśnij.
Naturalny repelent miętowy
Oba składniki wystarczy wymieszać w sprayu lub szklanej butelce i przechować w ciemnym miejscu.
Repelent goździkowy
Goździki i cytrynę wkładamy do alpy i zostawiamy na 2-3 dni do maceracji. Powstałą mieszankę przechowuj w lodówce.
Repelent rozmarynowy
Rozmaryn gotujemy w wodzie, przecedzamy i dodajemy razem z octem do sprayu.
Jeśli masz domek ogrodowy, wykorzystaj jego ściany lub okna jako miejsce na umieszczenie roślin odstraszających owady. Do doniczek możesz zasadzić bazylię, rozmaryn lub cytrynową trawę, które odstraszają komary i muchy. Przy wejściu powieś siatkowe woreczki z suszoną lawendą lub miętą. Wewnątrz domku przechowuj domowe repelenty lub olejki eteryczne, w cieniu i sucho dłużej zachowają skuteczność.
Na pergolach i zadaszeniach powieś dekoracje ziołowe bezpośrednio na belkach. Odpowiednie są na przykład wiązki tymianku, eukaliptusa lub szałwii. W centrum dodaj dyfuzor z skutecznym olejem lub świece. Świetnym dodatkiem są również pionowe uchwyty na kwiaty, do których możesz włożyć doniczki z miętą, melisą lub lawendą. Nie zajmują dużo miejsca i chronią przestrzeń pod dachem.
Garaż i zadaszenie dla samochodu mogą być kuszącym miejscem dla os i much, szczególnie jeśli są zacienione i zaniedbane. Regularnie sprawdzaj rogi, belki i miejsca pod dachem. Do rogów powieś liść laurowy lub kocimiętkę. Pomocne będzie również rozmieszczenie kwiatów o intensywnym zapachu, takich jak pelargonie, oraz przymocowanie pionowych paneli kwiatowych z odstraszającymi ziołami do ścian lub ogrodzenia. W ten sposób ochronisz samochód i całą przestrzeń wokół.
W Gardeon wiemy, że owady potrafią zepsuć nawet najpiękniejszy letni dzień w ogrodzie lub na tarasie. Wypróbuj niektóre z naszych wskazówek, a twój ogród znów stanie się miejscem wypoczynku, a nie polem bitwy z komarami. Jeśli jeszcze nie masz zadaszenia, pergoli lub domku ogrodowego, w którym mógłbyś stworzyć takie spokojne zaplecze, skontaktuj się z nami. Chętnie pomożemy od wyboru odpowiedniego typu konstrukcji i konfiguracji na miarę po kompletną realizację zgodnie z twoimi oczekiwaniami.
